Το μνημείο της Πυθιονίκης στην αρχαία Ιερά οδό

''Το εν τη Ιερά Οδό μνήμα της εταίρας Πυθιονίκης''
του Ανδρέα Α. Παπαγιαννόπουλου – Παλαιού.
Με χαρά ανεβάζουμε, στη διαδικτυακή βιβλιοθήκη, την 'άρτια' έκδοση του βιβλίου, που μας παραχώρησε ο κ. Γιάννης Καλομενίδης.
Τον ευχαριστούμε θερμά!!!
Η προηγούμενη αποτελούσε μια hand made εκδοχή, όπου, είχαμε με πολύ κόπο, φωτογραφίσει το βιβλίο από την βιβλιοθήκη της Αρχαιολογικής Εταιρείας.
Ιδού λοιπόν :

Το μνημείο της Πυθιονίκης στην αρχαία Ιερά οδό

Ιστορικό:
21/2/10
Άλλο ένα μεγάλο κομμάτι του αρχαίου δρόμου παραμένει αλώβητο, προστατευμένο ευτυχώς μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους.
8/3/10
''Το εν τη Ιερά Οδό μνήμα της εταίρας Πυθιονίκης''Ανδρέα Α. Παπαγιαννόπουλου - Παλαιού
30/5/10
Αρχαία Ιερά Οδός – «Οποίον Ιερόν Προσκύνημα»

Η έρευνα συνεχίζεται...

[...]

Η εφημερίδα Χαϊδάρι Σήμερα για την αρχαία Ιερά Οδό

Διαβάστε το εδώ

[...]

SOS για την αρχαία Ιερά Οδό

Από την εφημερίδα Έθνος:

"Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος της αρχαίας Ιεράς Οδού, θαμμένο και... ξεχασμένο, «ασφυκτιά» κάτω από το «βάρος» της σύγχρονης οικιστικής δόμησης, σε μια διαδρομή σχεδόν παράλληλη με τη σύγχρονη Ιερά Οδό. Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι της πανάρχαιας οδού, τεσσάρων περίπου χιλιομέτρων, διέρχεται ένα αναλλοίωτο ακόμη φυσικό τοπίο, εντός των ορίων του δήμου Χαϊδαρίου, χωρίς όμως να έχει αναδειχθεί. Απομεινάρια μνημείων, κίονες και αναλήμματα διάσπαρτα ανάμεσα σε θάμνους και πλούσια βλάστηση δίνουν το νοητό στίγμα του αρχαίου δρόμου....Η διαδρομή αυτή των 4 χιλιομέτρων εντοπίζεται μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, στον χώρο που πραγματοποιούνταν παλαιότερα η Γιορτή του Κρασιού, γύρω από τη Μονή Δαφνίου και στην περιοχή της Αφαίας Σκαραμαγκά προς τη σημερινή λίμνη Κουμουνδούρου (αρχαία λίμνη των Ρειτών)....Η αρχαία Ιερά Οδός θα πρέπει να αποτελέσει έναν επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο, έναν αρχαιολογικό περίπατο, που θα ενώνει το ιερό της Αφροδίτης με τη λίμνη των Ρειτών, που και αυτή με τη σειρά της αποτελούσε ιερό τόπο, καθώς ήταν αφιερωμένη στην ιερά Κόρη, την Περσεφόνη. Αυτό θα είναι προς όφελος των κατοίκων, των επισκεπτών, της επιστημονικής έρευνας, αλλά και της παγκόσμιας κοινότητας, καθώς αποτελεί μνημείο εμβέλειας, που ξεπερνά τα όρια της περιοχής και της ηπείρου μας....Η ανάδειξη της Ιεράς Οδού είναι θέμα προβολής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και όχι αρχαιολατρίας..."

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ.

[...]

Αρχαία Ιερά Οδός – «Οποίον Ιερόν Προσκύνημα»

Από τα είκοσι δύο (22) χιλιόμετρα της αρχαίας Ιεράς Οδού, που οδηγούσε από την περιοχή του Διπύλου στον Κεραμεικό της Αθήνας μέχρι το ιερό της Δήμητρας και Κόρης στην Ελευσίνα, ελάχιστα τμήματά της είναι σήμερα ορατά και επισκέψιμα. Ωστόσο, ένα σημαντικό κομμάτι της διαδρομής τεσσάρων (4) χιλιομέτρων του πανάρχαιου δρόμου, που διέρχεται από τα σημερινά όρια του Δήμου Χαϊδαρίου, βρίσκεται μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, πριν και μετά τη Μονή Δαφνίου και στην περιοχή της Αφαίας Σκαραμαγκά, προς τη λίμνη των Ρειτών (σημ. λίμνη Κουμουνδούρου). Επιπλέον, κατάλοιπα των παρόδιων μνημείων που υπήρχαν στα κράσπεδά της, ταφικού κυρίως χαρακτήρα, είναι ορατά μέσα στον Βοτανικό Κήπο, έτσι όπως τα αποκάλυψε ο πρώτος ανασκαφέας Δημήτριος Καμπούρογλου κατά τη δεκαετία του 1890. Η αρχαία οδός και τα μνημεία αυτά -ευτυχώς- διατηρούνται εν μέρει ακόμα μέσα στο σχεδόν αναλλοίωτο φυσικό τοπίο. Η αποκάλυψη, η ανάδειξη και η ενοποίηση των χώρων αυτών μαζί με τα ιερά που υπήρχαν στην πορεία του δρόμου (Ιερό Απόλλωνα στη θέση της Μονής Δαφνίου και ιερό της Αφροδίτης στην Αφαία) αποτελούν για όλους εμάς επιτακτική ανάγκη για τη διάσωση και προβολή της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς. Η φιλοδοξία και -ταυτόχρονα- απαίτησή μας αυτή, όπως φαίνεται και από το σχετικό απόσπασμα που σας παραθέτουμε από περιοδικό της εποχής, αποτελούσε όνειρο και για τον πρώτο ερευνητή Δημ. Καμπούρογλου, ήδη από τη δεκαετία του 1890. Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι αξίζει πραγματικά μία τέτοια διεκδίκηση να πάρει σάρκα και οστά.

Αρχαία Ιερά Οδός – «Οποίον Ιερόν Προσκύνημα»

Για τα 1000 μέτρα της Αρχαίας Ιεράς Οδού δείτε εδώ.
Σχετική βιβλιογραφία και άλλες πληροφορίες εδώ.

[...]

Φραγκίσκος Σατωμπριάν - Οδοιπορικό 1806

Chateaubriand, François René.

Γεννήθηκε το 1768 στο Σεν Μαλό. Άρχισε τη σταδιοδρομία του ως αξιωματικός και στη συνέχεια, το 1791, ταξίδεψε ως εξερευνητής στη Β. Αμερική... Ως συγγραφέας αναδεικνύεται με το έργο του Αταλά ή Έρωτες δύο αγρίων στην έρημο το 1800... Το 1811 δημοσίευσε το Οδοιπορικό από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ. Ένθερμος φιλέλληνας, υποστήριξε την Ελλάδα κατά την Επανάσταση του 1821. Πέθανε φτωχότατος το 1848...κλικ εδώ και εδώ

Οδοιπορικό από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ 1806.
Λίμνες Ρειτών, Ναός Αφροδίτης, Μονή Δαφνίου, Ιερά Οδός. Από το 'στενό' στους πρόποδες του Προφήτη Ηλία αντικρίζει με θαυμασμό την Αθήνα...

Φραγκίσκος Ρενέ ντε Σατωμπριάν-Οδοιπορικό 1806

[...]

Οι απαντήσεις από τα υπουργεία για την αρχαία Ιερά Οδό ...και η πραγματικότητα

[Δείτε την ερώτηση εδώ].
Το ενδιαφέρον στις απαντήσεις των υπουργείων, είναι ότι δημοσιοποιείται κάθε φορά το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις υποθέσεις για τις οποίες κατατίθενται οι ερωτήσεις στη βουλή.[Δείτε τις απαντήσεις εδώ].

-Σχετικά με την αρχαία Ιερά Οδό το υπουργείο Πολιτισμού αναφέρει ότι στην περιοχή ενδιαφέροντος γίνονται μόνο ανασκαφές σωστικού χαρακτήρα (δηλ. ανασκαφές στα σημεία όπου εκτελούνται έργα) και πιστοποιεί ότι στον περιβάλλοντα χώρο της λίμνης Κουμουνδούρου υπάρχουν τμήματα της αρχαίας οδού.
-Σχετικά με τη λίμνη αναφέρει, για μια ακόμα φορά, τη Μελέτη Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης που δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
-Για το τμήμα της αρχαίας Ιεράς Οδού, έξω από το Water Park, ότι εκκρεμεί η υλοποίηση της μελέτης ανάδειξης και προστασίας του.
Σημ. από τις απαντήσεις πληροφορούμαστε και για ένα άλλο σημαντικό κεφάλαιο, που αφορά τους οδικούς άξονες που σχεδιάζονται στην περιοχή, για το οποίο θα επανέλθουμε με ξεχωριστή ανάρτηση…

Άρα για τα τμήματα της αρχαίας Ιεράς Οδού που δεν εμπλέκονται με έργα (πχ τα 1000 μέτρα από το Ιερό της Αφροδίτης έως τη λίμνη Ρειτών) δεν εκδηλώνεται καμιά πρόθεση εμπλοκής του υπουργείου για την ανάδειξη και την προστασία τους.
Για τα σημεία που εμπλέκονται με έργα (πχ τμήμα του αρχαίου δρόμου και λαξευτός αγωγός στα βάθρα της γέφυρας της ΕΡΓΟΣΕ και τμήμα έξω από το W.P.) αναφέρει το τι προβλέπεται από το νόμο και τι εκκρεμεί σχετικά.
Για τους υπάρχοντες αρχαιολογικούς χώρους αναφέρει i) για το Ιερό της Αφροδίτης ότι έχει διαμορφωθεί από το 2004 επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος (;) και ii) για τη λίμνη Ρειτών ότι δεν υλοποιήθηκε η μελέτη του 2005 – χωρίς να αναφέρει ποια θέση θα είχαν στη μελέτη αυτή τα σωζόμενα τμήματα της αρχαίας Ιεράς Οδού.

21/2/10 η μεγάλη συνάντηση...

Όμως αρκετά ασχοληθήκαμε με την γραφειοκρατία, ας δούμε και τα μηνύματα της πραγματικότητας που μας ‘αποκαλύπτονται’…
Η έρευνα για την ιστορία της περιοχής ανασύρει συνεχώς από τη λήθη καινούρια στοιχεία!
Έτσι, στα 1000 και πλέον μέτρα της αρχαίας Ιεράς Οδού [κλικ εδώ] έρχονται να προστεθούν άλλα περίπου 300 μέτρα του αρχαίου δρόμου και τρεις θεμελιώσεις κτηρίων.
Μετά τη σχετική ανάρτηση μας στις 21/2/10 [κλικ εδώ] η έρευνα εμπλουτίζεται συνεχώς...

Διαβάστε επίσης :
Συμβολή στην έρευνα για την ανεύρεση του «Μνημείου της Πυθιονίκης» στην Ιερά Οδό, στο χώρο του Διομηδείου Κήπου, Μάρτιος 2010 [κλικ εδώ].

Όταν ο προσωπικός ζήλος συναντιέται με την συλλογική προσπάθεια δημιουργούνται ανιδιοτελείς προτάσεις ικανές να αναδιατυπώσουν τα αυτονόητα. Για τη Δυτική Αττική το πρόταγμα λοιπόν δεν είναι η συνεχιζόμενη υποβάθμιση αλλά η προστασία του πολύτιμου φυσικού πλούτου και η ανάδειξη των σπουδαίων ιστορικών στοιχείων σε έναν διαρκή διάλογο με τον άνθρωπο!
Και όπως έγραφε ο Καμπούρογλου πριν έναν αιώνα και κάτι :

Η έρευνα και η συλλογική προσπάθεια συνεχίζονται….

[...]

Φραγκίσκος Πουκεβίλ 1770-1838

Γιατρός, περιηγητής, διπλωμάτης, ιστορικός συγγραφέας, ακαδημαϊκός και σπουδαίος φιλέλληνας...κλικ εδώ.

''Διαδρομή μεταξύ Αθήνας και Ελευσίνας''.
Ιερά Οδός, Μνημείο Πυθιονίκης, Ποικίλο όρος, ΜονήΔαφνίου, Ναός του Απόλλωνα, Ιερό Αφροδίτης, Λίμνες Ρειτών, Πεδιάδα της Θρίας, Ελευσίνα...

Φραγκίσκος Πουκεβίλ-Διαδρομή μεταξύ Αθήνας και Ελευσίνας

[...]

Henri Belle Ταξίδι στην Ελλάδα 1861-1874

Στις σελίδες που ακολουθούν ο Henri Belle περιγράφει το ‘’δρόμο της Ελευσίνας’’.

Βρισκόμαστε στο ύψος της περιοχής του Προφήτη Ηλία, όπου είχε σταθεί και ο Σατωμπριάν θαυμάζοντας την ομορφιά της θέας προς την Αθήνα.
[Στο συγκεκριμένο σημείο διερευνάται η ταυτοποίηση κτίματος με το μνημείο της Πυθιονίκης].
Στη συνέχεια συναντάμε τη Μονή Δαφνίου, το Ικάριο όρος (Ποικίλο), τον Κορυδαλλό (όρος Αιγάλεω), τις λίμνες Ρειτών, τον κόλπο της Ελευσίνας …

Προσεχώς : Πουκεβίλ, Σατωπριάν, Καμπούρογλου κ.ά.

Henri Belle Ταξίδι στην Ελλάδα 1861-1874

[...]

Πρακτικά Αρχαιολογικής Εταιρείας 1892- Δ.ΓΡ. ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥ

Ανασκαφές στο Ιερό της Αφροδίτης, στη Μονή Δαφνίου και στην αρχαία Ιερά Οδό απέναντι από το λόφο του Προφήτη Ηλία κλικ εδώ.
1892 Δ. Καμπούρογλου.

Πρακτικά Αρχαιολογικής Εταιρείας 1892- Δ.ΓΡ. ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥ

[...]

Το μνημείο της εταίρας Πυθιονίκης στην Ιερά Οδό

''Το εν τη Ιερά Οδό μνήμα της εταίρας Πυθιονίκης''

Ανδρέα Α. Παπαγιαννόπουλου - Παλαιού

Ο κίονας της Μονής Δαφνίου

Συνεχίζουμε να ‘ανεβάζουμε’ τις ιστορικές πηγές σχετικά με την έρευνα για τα δύο κτίσματα στο Βοτανικό Κήπο δείτε εδώ.

Ο Παπαγιαννόπουλος – Παλαιός δημοσίευσε την πραγματεία για το Μνημείο της Πυθιονίκης το 1936 γράφοντας :
Σκοπός της παρούσης πραγματείας είναι η δια της μελέτης των αρχαίων πηγών και της ερεύνης των κατά χώραν υπαρχόντων εισέτι ερειπείων αναζήτησις και ακριβής τοποθέτησις του έν Αττική μεγαλοπρεπεστάτου τούτου μνήματος έξ όλων των έν τη λοιπή αρχαία Ελλάδι, επειδή άπαντες οι μέχρι τούδε ασχοληθέντες προς ανεύρεσιν αυτού είς ουδέν βέβαιον και ασφαλές συμπέρασμα κατέληξαν.

Η έρευνα συνεχίζεται…

Ο κίονας του κτίσματος

ΤΟ ΕΝ ΤΗ ΙΕΡΑ ΟΔΟ ΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΑΣ ΠΥΘΙΟΝΙΚΗΣ

link για παραπομπή σε μορφή acrobat :
https://acrobat.com/#d=bDCOLezZRIvbHE5C50I53w

[...]

FRANCOIS LENORMANT

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης μας 'ανεβάζουμε' στην διαδικτυακή βιβλιοθήκη, δύο πολύ σημαντικά βιβλία του Fr. Lenormant.

'' A ELEUSIS '' 1862 [κλικ εδώ]

'' MONOGRAPHIE de la VOIE SACREE '' 1864 [κλικ εδώ]

Το κεφάλαιο για το Μνημείο της Πυθιονίκης.

Ο Γάλλος αρχαιολόγος πραγματοποίησε ανασκαφική έρευνα στην περιοχή της Ελευσίνας το 1860.
Η μελέτη του για την Ιερά Οδό , εκτός των άλλων σημαντικών στοιχείων που περιέχει, περιγράφει αναλυτικά και τα μνημεία που υπάρχουν κατά μήκος της Ιεράς Οδού.
Ο Lenormant και ο Chateaubriand (σε επόμενη ανάρτηση) αναφέρονται με πολύ θαυμασμό στην περιοχή όπου υπάρχουν τα υπό διερεύνηση κτίσματα [δείτε εδώ].

Χαλκογραφία με θέμα τις ανασκαφές του Lenormant στην Ελευσίνα

[...]

Δ. Γρ. Καμπούρογλου 'Το Δαφνί'

Με μεγάλη χαρά 'ανεβάζουμε' στην διαδικτυακή βιβλιοθήκη, το πολύ σημαντικό βιβλίο του Δ. Γρ. Καμπούρογλου: Το Δαφνί (1920)!
Ο Καμπούρογλου {κλικ εδώ και εδώ} διεξήγαγε το 1891-92, τις πρώτες ανασκαφές στην αρχαία Ιερά Οδό, από το 8ο έως το 12ο στάδιο, στη Μονή Δαφνίου και στο Ιερό της Αφροδίτης.
' Το Δαφνί ' αποτελεί σημείο αναφοράς για την έρευνα της ιστορίας της περιοχής και όχι μόνο.

Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στα πλαίσια της έρευνας μας: Ιχνηλατώντας τα κατάλοιπα της αρχαίας Ιεράς Οδού κλικ εδώ.
Τα πιο πρόσφατα 'ευρήματα' της έρευνας μπορείτε να τα δείτε εδώ.

link για παραπομπή σε μορφή acrobat :
https://acrobat.com/#d=DBF1Wjw*h1ID5heYaj9byQ

Δ.ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥ-ΤΟ ΔΑΦΝΙ 1920-Α΄

link για παραπομπή σε μορφή acrobat :
https://acrobat.com/#d=NQ1-JkjBAlm8duwrkaCdoQ

Δ.ΓΡ.ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥ-ΤΟ ΔΑΦΝΙ 1920-Β΄

[...]

Η αρχαία Ιερά Οδός συνεχίζει να 'αποκαλύπτεται'.

Άλλο ένα μεγάλο κομμάτι του αρχαίου δρόμου παραμένει αλώβητο, προστατευμένο ευτυχώς μέσα στα όρια του Βοτανικού Κήπου Διομήδους.

Σήμερα παρακολουθήσαμε την πορεία του αυτή και προς μεγάλη μας ικανοποίηση εντοπίσαμε τους χώρους όπου έγινε μια από τις πρώτες ανασκαφές της αρχαίας Ιεράς Οδού. Πρόκειται – με πολύ μεγάλη πιθανότητα – για τις ανασκαφές που διεξήγαγε ο Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου για λογαριασμό της Αρχαιολογικής Εταιρείας απέναντι από το λόφο του Προφήτη Ηλία, στη διάρκεια των οποίων εντοπίστηκαν ένα ορθογώνιο κτήριο και ένας περίβολος.

Πράγματι, είναι ακόμη ορατά τα θεμέλια ενός ορθογώνιου κτίσματος, στο οποίο διατηρείται και τμήμα από τον κορμό (σφόνδυλο) ενός πεσμένου κίονα, καθώς και τα θεμέλια ενός ταφικού περιβόλου. Και τα δύο κτίσματα αυτά είχαν πρόσοψη προς την πλευρά του αρχαίου δρόμου και καθόριζαν την πορεία του. Κι άλλα επίσης σποραδικά κατάλοιπα υποδεικνύουν, ωστόσο, με μεγαλύτερη ακρίβεια αυτήν την πορεία .
Θα επανέλθουμε άμεσα με περισσότερες πληροφορίες.

Για την αρχαία Ιερά Οδό στην περιοχή κλικ εδώ

[...]